Các cơ quan giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế

Hiện nay, nếu xét ở lĩnh vực thương mại quốc tế, các tranh chấp phát sinh có thể được giải quyết thông qua:

– Cơ quan giải quyết tranh chấp (DSB) thông qua Ban hội thẩm (Panel) và Cơ quan phúc thẩm (AB)

– Trọng tài

1. Cơ quan giải quyết tranh chấp DSB

Khoản 3 Điều 4 hiệp định Marrakesh

– Cơ quan giải quyết tranh chấp gồm:

+ Đại diện của tất cả các thành viên WTO – thành viên đại hội đồng (điều 12 Marrakesh, thành viên bao gồm các quốc gia và các vùng lãnh thổ chuyên biệt). Dù thành phần của DSB là thành viên của Đại hội đồng, nhưng DSB có chủ tịch riêng và hoạt động theo những quy tắc tố tụng riêng của mình => nghĩa là cơ quan giải quyết tranh chấp không phải là đại hội đồng mặc dù thành viên của nó bao gồm các thành viên của đại hội đồng

+ DSU sẽ có quyền giám sát toàn bộ quá trình giải quyết tranh chấp, kề từ khi vụ tranh chấp bắt đầu bằng hành vi nhận thông báo tham vấn, nếu sau khi tham vấn rồi mà không được, DSB có nhiệm vụ đưa vụ tranh chấp ra trước ban hội thẩm bằng hành vi thành lập và quyết định thành viên của ban hội thẩm, báo cáo của ban hội thẩm sẽ không có giá trị ngay mà báo cáo đó phải đc DSB thông qua. Sau khi báo cáo đã có hiệu lực thực thi, DSB sẽ theo dõi quá trình thực thi phán quyết và đảm bảo thực hiện. (Điều 2 DSU)

– Nguyên tắc giải quyết tranh chấp của DSB

+ Theo thứ tự DSB – ban hội thẩm – cơ quan phúc thẩm-trọng tài

+ Theo nguyên tắc đồng thuận nghịch (Khoản 4 Điều 16; K1 Đ17 DSU)

Giúp việc cho DSB sẽ có ban hội thẩm (giải quyết tranh chấp ở cấp sơ thẩm) và cơ quan phúc thẩm

Ban hội thẩm

Sẽ hìhh thành theo từng vụ việc, khi vụ việc kết thúc, ban hội thẩm sẽ tan rã

Thành phần: (Điều 8 DSU)

– 3 người, trong trường hợp có thoả thuận sẽ là 5 người bao gồm những cá nhân có uy tín trong lĩnh vực pháp lí

– Ban thư kí WTO sẽ duy trì 1 danh sách ban hội thẩm, trong 1 vụ tranh chấp, ban thư kí sẽ đề xuất ban hội thẩm. nếu các bên không đồng ý, chủ tịch của DSB sẽ quyết định thành phần ban hội thẩm

Chức năng

– Đánh gía khách quan tình tiết của vụ tranh chấp. sau đó xem xét các quy định của WTO để xem các tình tiết có phù hợp với quy định không => sau đó cho ra Báo cáo của ban hội thẩm (điều 7 DSU) (Điều 11 DSU)

Cơ quan phúc thẩm

Làm việc thường trực, được thành lập theo nguyên tắc đồng thuận.

Thành phần

– 7 người, do DSB quyết định trên nguyên tắc đồng thuận, nhưng khi giải quyết tranh chấp chỉ có 3 thành viên. Mỗi thành viên sẽ đc bổ nhiệm với nhiệm kì 4 năm, tối đa 2 lần.

Chức năng (điều 17 DSU)

– Xem xét lại báo cáo của ban hội thẩm khi có kháng nghị. Tuy nhiên cơ quan phúc phẩm không xem xét lại những vấn đề mang tính tình tiết

– Giải thích pháp luật (điều 31, 32 CISG, K2 Đ3, K6 Đ17 DSU). Nguyên tắc giải thích pháp luật dựa trên từ ngữ và ngữ cảnh

2. Trọng tài

Có 2 hình thức: từ cơ quan giải quyết tranh chấp hoặc từ cơ quan quyết định thời gian hợp lí

Hình thức 1

– Là 1 phương thức giải quyết riêng biệt, các bên có thể lựa chọn để thay thế việc giải quyết tranh chấp của ban hội thẩm, nó sẽ đc lựa chọn trước khi ban hội thẩm đượcc thành lập. dù riêng biệt nhưng vẫn phải tuân theo quy chế giải quyết tranh chấp của WTO tại điều 21,22 DSU

– Quyết định của trọng tài có giá trị chung thẩm, các bên không được quyền kháng cáo

Hình thức 2

Sau khi có quyết định của DSB, các bên phải thực thi quyết định đó ngay lập tức. bên nào thua, phải rút lại hành vi vi phạm của mình trong 1 thời gian hợp lí, nếu các bên không thoả thuận được thời gian hợp lí => các bên có quyền yêu cầu trọng tài giải quyết.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *